Ngày 3/11/2025, PAN Group công bố chuyển nhượng 98,3% vốn Bibica cho tập đoàn Sari Murni Abadi từ Indonesia. Sau 8 năm gian nan giành quyền kiểm soát từ Lotte, PAN Group đã “buông tay” để Bibica bước vào chương mới dưới sự sở hữu hoàn toàn của đối tác nước ngoài. Đây là kết thúc hay khởi đầu cho thương hiệu bánh kẹo Việt từng suýt mất tên?

Thương Vụ Tỷ Đồng: Bibica Chính Thức Về Tay Indonesia

Tập đoàn Sari Murni Abadi – chủ sở hữu thương hiệu snack Momogi tại Indonesia – không giấu giếm tham vọng mở rộng dấu ấn quốc tế khi mua lại hoàn toàn Bibica. Giám đốc tài chính SMA khẳng định thương vụ phù hợp với chiến lược củng cố vị thế trên thị trường hàng tiêu dùng nhanh toàn cầu. Mặc dù giá trị chưa được công bố, chuyên gia ước tính khoảng 1.640 tỷ đồng dựa trên vốn điều lệ Bibica Capital – đơn vị trung gian do PAN Group thành lập.

Với SMA, Bibica là cơ hội vàng mở rộng danh mục từ snack sang bánh quy và bánh kẹo đa dạng. Hơn 100.000 điểm bán khắp Việt Nam và mạng lưới xuất khẩu đến Nhật, Hàn, Mỹ tạo nền tảng vững chắc để thâm nhập Đông Nam Á. SMA nhấn mạnh: “Sự hiệp lực sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả sản xuất và phân phối xuyên biên giới”.

PAN Group đã hoàn thành sứ mệnh “giải cứu” Bibica khỏi Lotte. Từ 35% cổ phần năm 2018, PAN tăng dần lên 98,3% vào 2022 với 524 tỷ đồng. Ba năm sau, việc bán cho SMA mang về lợi nhuận ước tính 214%, giúp PAN tập trung vào mảng chứng khoán và tài chính – ngành nghề lõi.

Bibica: 32 Năm Từ Nhà Máy Đường Đến Thương Hiệu Quốc Dân

Năm 1993, Công ty Đường Biên Hòa mở rộng sang sản xuất bánh kẹo với ba dây chuyền hiện đại từ châu Âu và Đài Loan. Sản phẩm nhanh chóng chiếm được cảm tình người tiêu dùng nhờ chất lượng ổn định và hương vị phù hợp.

Năm 1999 đánh dấu mốc son khi ba phân xưởng bánh, kẹo, mạch nha được cổ phần hóa thành Công ty CP Bibica với vốn 25 tỷ đồng. Năm 2001, Bibica niêm yết trên HOSE và liên tục mở rộng. Nhà máy Miền Bắc tại Long Biên ra đời cùng hàng loạt sản phẩm mới. Đầu những năm 2000, Bibica có hơn 20.000 điểm bán và liên tục đạt giải “Hàng Việt Nam chất lượng cao”.

Cuộc Chiến Thương Hiệu: Khi Bibica Suýt Mất Tên

Tháng 10/2007, Bibica bắt tay với Lotte, chuyển nhượng 30% cổ phần với hy vọng tiếp cận công nghệ và mở rộng xuất khẩu. Ban đầu thuận lợi khi lợi nhuận 2009 tăng 175% so với 2008. Nhưng từ 2010, Lotte lộ rõ tham vọng thâu tóm bằng cách liên tục mua thêm cổ phần lên 44,03%.

Giai đoạn 2012-2013 là thời kỳ đen tối nhất. Lotte nắm hai vị trí then chốt Chủ tịch HĐQT và Giám đốc tài chính, rồi đưa ra yêu cầu đổi tên thành “Lotte-Bibica”. Đây là “lằn ranh đỏ” mà cổ đông Việt không thể chấp nhận – họ lo thương hiệu nội địa hơn hai thập kỷ sẽ tan biến.

Cuộc “nội chiến” khiến mọi hoạt động đầu tư đóng băng. Doanh thu tăng 23% năm 2010 nhưng lợi nhuận sụt 27%. Ông Trương Phú Chiến – Tổng giám đốc Bibica – tìm “hiệp sĩ áo trắng” để đối trọng Lotte. Năm 2015, PAN Group xuất hiện mua 35% cổ phần, tạo thế cân bằng tạm thời.

Cuộc chiến ngầm kéo dài thêm năm năm với vô số thương lượng, đối đầu trong im lặng. Mãi đến 29/12/2020, Lotte thoái toàn bộ 44,03% vốn, thu về 465 tỷ đồng và chấm dứt 13 năm đầy sóng gió. Đây là chiến thắng quan trọng – Bibica đã giữ được tên tuổi trước nguy cơ bị “nuốt chửng”.

PAN Group: Vì Sao “Buông Tay” Khi Bibica Đang Tăng Trưởng?

Sau khi giành quyền kiểm soát hoàn toàn năm 2022, PAN Group có ba năm vận hành Bibica với kết quả ấn tượng. Năm 2024 ghi nhận doanh thu 1.780 tỷ đồng và lợi nhuận 120 tỷ đồng. Chín tháng đầu 2025 còn ngoạn mục hơn: doanh thu đạt 1.127 tỷ tăng 25,3%, lợi nhuận 70,9 tỷ tăng 17,4%. Vậy tại sao bán đi “con gà đẻ trứng vàng”?

Câu trả lời nằm ở chiến lược tái cơ cấu. PAN Group là tập đoàn chứng khoán – tài chính với đơn vị chủ lực SSI. Bibica tuy hiệu quả nhưng nằm ngoài ngành lõi. Thoái vốn giúp PAN thu hồi nguồn lực, tập trung mảng trọng tâm và ghi nhận lợi nhuận khổng lồ 214% chỉ trong ba năm.

Ngành bánh kẹo đang cạnh tranh khốc liệt với Mondelez, Orion, Kinh Do và hàng loạt thương hiệu ngoại. Chi phí nguyên liệu tăng cao gây áp lực lên biên lợi nhuận. Bibica cần đối tác chiến lược có năng lực tài chính mạnh, công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm vận hành khu vực. SMA – với tầm nhìn ASEAN và nguồn lực từ Indonesia – là lựa chọn lý tưởng.

Thời điểm cũng rất thuận lợi. Bibica đang tăng trưởng mạnh, định giá cao nhất trong nhiều năm, thị trường M&A sôi động. PAN Group nắm bắt đúng cơ hội “chốt lời” thông minh.

Bibica Dưới Cờ Indonesia: Cơ Hội Và Thách Thức

Thương vụ mang triển vọng tích cực đáng kể. Bibica được tích hợp vào hệ sinh thái SMA, tiếp cận công nghệ sản xuất hiện đại, tối ưu chi phí qua quy mô và chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Thị trường xuất khẩu mở rộng sang ASEAN nơi SMA đã vững chắc. Năng lực R&D cải thiện nhờ nguồn lực dồi dào từ tập đoàn mẹ.

Nhưng nỗi lo lớn nhất là nguy cơ mất bản sắc thương hiệu nội địa. Công thức sản phẩm có thay đổi? Tên Bibica có giữ nguyên hay có thêm tiền tố Indonesia như Lotte từng đòi hỏi? Đây không phải lo vô căn cứ khi nhiều thương hiệu Việt đã “đổi màu” sau khi về tay nước ngoài.

Phở 24 bán cho Jollibee Philippines là ví dụ điển hình. Chuỗi nhà hàng vẫn phát triển nhưng nhiều người cho rằng hương vị và “chất Việt” không còn như xưa. Ngược lại, Kinh Do với liên doanh Mondelez Mỹ thành công giữ thương hiệu, tăng trưởng mạnh nhờ kết hợp hài hòa bản sắc nội địa và nguồn lực quốc tế. Bibica sẽ đi theo con đường nào?

Vai trò đội ngũ quản lý cũ – những người từng chiến đấu giữ tên Bibica trong cuộc chiến với Lotte – là yếu tố then chốt. Nếu SMA thông minh, họ sẽ giữ lại các nhân sự chủ chốt để đảm bảo tính liên tục văn hóa doanh nghiệp và duy trì niềm tin người tiêu dùng Việt. Ngược lại, thay đổi lớn trong bộ máy lãnh đạo có thể khiến Bibica mất đi giá trị cốt lõi đã xây dựng hơn ba thập kỷ.

Thương Hiệu Việt: Giữ Gìn Hay Buông Tay?

Thương vụ Bibica đặt ra câu hỏi lớn về xu hướng thương hiệu Việt rơi vào tay nước ngoài. Trong hội nhập kinh tế sâu rộng, doanh nghiệp tìm đối tác chiến lược hoặc bán cho tập đoàn ngoại là khó tránh. Nhưng quan trọng là cần cơ chế bảo vệ thương hiệu nội địa, đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và giữ gìn giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam.

Vinamilk – công ty từ chối thâu tóm và tự phát triển thành “kỳ lân” nội địa – cho thấy con đường tự lực hoàn toàn khả thi nếu có chiến lược đúng và nguồn lực hợp lý. Nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng đủ điều kiện đi theo mô hình này.

Với Bibica, người tiêu dùng Việt chỉ có thể hy vọng SMA sẽ là chủ sở hữu có trách nhiệm, biết trân trọng và phát huy giá trị thương hiệu này đã xây dựng. Bibica không chỉ là công ty sản xuất bánh kẹo, mà là phần ký ức ẩm thực của hàng triệu người Việt qua nhiều thế hệ. Mỗi chiếc bánh quy, viên kẹo Bibica đều gắn liền với kỷ niệm tuổi thơ, họp mặt gia đình, ngày lễ Tết đoàn viên.

Hành trình Bibica từ phân xưởng nhỏ Công ty Đường Biên Hòa đến thương hiệu quốc dân, vượt qua cuộc chiến khốc liệt với Lotte, giờ bước vào chương mới dưới sở hữu Indonesia là câu chuyện đầy cảm xúc về sức sống doanh nghiệp Việt. Dù tương lai diễn ra theo hướng nào, Bibica vẫn là minh chứng cho ý chí kiên cường và khát vọng giữ gìn bản sắc thương hiệu trong làn sóng toàn cầu hóa.